Magnús Smári Smárason

Ég vinn að rannsóknum og þróun á gervigreind með það að markmiði að skilja hvernig tæknin getur endurskilgreint mörk hins mögulega.

Leiðin inn á þetta svið var óhefðbundin. Eftir 16 ára feril sem sjúkraflutningamaður og slökkviliðsmaður bjó ég að reynslu í að greina mynstur, taka ákvarðanir undir álagi og skilja af eigin raun afleiðingarnar þegar kerfi bregðast. Í nóvember 2022, sömu viku og ég hóf skrifstofustörf, kom ChatGPT fram á sjónarsviðið. Þar sem margir sáu skemmtilega nýjung, sá ég straumhvörf. Ég hófst strax handa við að smíða lausnir – á kvöldin, um helgar og í hverri lausri stund.

Þessi vegferð mótaði fræðilega nálgun mína. Þróunin frá því að tæknin var „iðinn starfsnemi“ í byrjun árs 2025 yfir í „hljómsveitarstjóra“ undir lok þess, veitti dýrmæta innsýn. Rannsóknir mínar hverfast um hugtök á borð við Ábyrgðarþok (e. Responsibility Fog – þegar ábyrgð leysist upp í flóknum kerfum eða reikniritum), Vitsmunaskuld (e. Cognitive Debt – þegar þekking og færni hrörnar vegna oftrúar á tækni).

Veritas in praxi. Sannleikurinn býr í verkinu.

Í dag starfa ég sem verkefnastjóri gervigreindar við Háskólann á Akureyri. Þar leiddi ég mótun fyrstu heildstæðu gervigreindarstefnu háskóla á Íslandi og stýri uppbyggingu kerfa á borð við BORG (stjórnsýsla) og Arctic Tracker (náttúruvernd). Utan háskólans sinni ég fræðslu og ráðgjöf um innleiðingu gervigreindar. Ég held úti hlaðvarpinu Temjum tæknina og er meðhöfundur bókar í vinnslu The Irreducible Human (Brill).

Grundvallarspurningin sem drífur verkið áfram er þessi: Hvernig siglum við í gegnum þessa umbrotatíma með stafrænt fullveldi að leiðarljósi – þannig að við eflum getu okkar og frelsi í stað þess að fórna hvoru tveggja fyrir kerfislæga tregðu og skriðþunga?